معماری گوتیک
فاصله زمانی بین سده ی دوازدهم تا ابتدای سده ی شانزدهم را دوران هنر گوتیک مینامند . هنر گوتیک از فرانسه آغاز شد و به اروپا راه یافت.
رویکرد سازه ای معماری گوتیک بر استفاده از سنگ با فناوری و ظرافت ویژه تاکید دارد.
از دیدگاه زیبایی شناسی آرایه های ماهرانه بر روی سنگ ، سطوح تخت معماری را به حجمی آراسته ، سبک و پویا مبدل میسازد .
گرایش به گونه ای معماری چند لایه ای که از سختی سازه میکاهد ، بر استفاده از نور طبیعی می افزاید و سر انجام به هنر ویترای (نقاشی روی شیشه ) می انجامد . معماری گوتیک تبلور فلسفه ی اسکولاستیسم ( خداشناسی روشنگرانه ) بود که با آراستن کلیسا به کمک سنگ و شیشه ارتباط تنگاتنگ ساماندهی خردگرانه ای بین اندیشه و ساختار کالبدی معماری برقرار مینمود.
اوج معماری در عصر ایمان ، ساختمان کلیسا ، به گونه خانه خدا بر روی زمین ( شهر خدا ) باید صورتی از آن جهان دیگر را بنماید : با تندیسها ، نش برجسته ها ، شیشه های رنگی ، پویایی به سمت بالا و شکوهمندی فراتر از محدودیت های این دنیا.
کیفیت رویایی آسمانی و فراگیر در کلیسا ،انطباق دین و هنر (هندسه مقدس ، فضا ، نور ) ، ویژگیهای ساختاری ( رگه های کمانی ، تاق های نوک تیز ، پشت بندهای معلق ) نیز عوامل دیداری را پدید میاورند .
فن تاق زنی به صورت کمانهای محکم – استخوان دنده ای – و پوسته های نازک سطوح از وزن تاقها به میزان زیادی کاسته میشود. قوسها وزن و نیروی رانش را روی گوشه های بیرون نشستگی ساختمان متمرکز میسازند. وزن متمرکز و کاهش قطر جرزها میگردد و امکان پیدایش بازشوهای بزرگ را فراهم می آورد ، مشروط بر ساخت پشت بند معلق.
اگر سبک رومانسک دستاورد دیرها ، جامعه روستایی و مرد سالار بود ، اما شیوه ی گوتیک در شهرها (ایل دو فرانس ) متولد شد ، و کلیساهای آن بازتاب دهنده ی ظرافت های شهری و اهمیت دادن به زنان بود.
پیدایش نخستین نمونه های بارز معماری گوتیک در ابتدای سده 12 در پاریس و حومه
کلیسای نوتردام ، کلیسای امین و کلیسای بووه.
تاق این کلیساها نوک تیز و شش بخشی اند (گوتیک پیشین)
در مراحل بعدی ساخت کلیساهایی چون سن دنی ، لائون ، شارتر ، بورگ ،...در فرانسه الگوی کلیساهای اروپایی گردیدند.در این کلیساها کاربرد ، سازه و آرایه حکم مثلث مسیحیت را به خود گرفت.
- کلیسای نوتردام : همانند دیگر کلیساهای این سبک پیشرانه های تاق نه بر جرزهای بیرونی که بر ستونهای درونی وارد میگردد . این کلیسا دارای چهار راهروی جانبی یک صحن اصلی میباشد ، از درون کلیسا توده های سهندوار یا پشت بندها که مانند ردیف دنده هایی از بدنه بیرون بنا نشسته تا در ارتفاع به شکل پشت بندهای معلق و هلالی مبدل شوند به چشم نمی آیند . تنها برج کلیسا در مربع تقاطع و دو برجک زیبا در نمای با شکوه غربی آن که با پیکرتراشی تزیین یافته و گل سرخ بزرگی را در میان گرفته مشاهده میگردد.
- درکلیسای امین ، سنت شاپل و بووه در پاریس شاهد پیدایش زیر سبکی نوین در گوتیک میباشیم که به نام درخشان یا مشعشع معروف است و گویای بهره گیری فراوان از نور طبیعی و شمار زیاد بازشو باابعاد غول آسا در این بناها میباشد . برای مثال در کلیسای سنت شاپل بیش از سه چهارم کل بنا را شیشه های رنگارنگ تشکیل میدهد . ابعاد بازشوها 5/14 × 5/4 میباشد (گوتیک پیشرفته)
کلیسای امیین

کلیسای سنت شاپل

گذار از این سبک درخشان به زیر سبک شعله آسا در پایان دوره ی گوتیک پدیدار گشت آن هم به سبب بهره گیری از نقش و نگارهای نوک تیز ، چنین نامی به خود گرفت. یکی از نمونه های بارز آن کلیسای سن ماکلو در شهر روان فرانسه است . طول این بنا 54 متر و ارتفاع آن 5/22 است . بر فراز قوسهای جناغی ورودی برجستگیهایی با سنگ به صورت مثلثی به وجود آمده که یادآور پرگار طراحان معماری میباشد( گوتیک پسین)
ویژگیهای معماری گوتیک انگلستان در کلیسای سالزبری (60-1220 ) تجسم یافته. پلان سالزبری دارای دو بازوست. کلیسا دارای دیوارهای قطور بوده فضای داخل آن بر نمای بیرونی منطبق نمیباشد.ارتفاع سقف کوتاه ،بدون پشت بند و با برجهای فراوان ساخته میشود. دو زیر سبک « تزیین یافته » و « عمودی » در انگلستان با آرایه های سقفی معروف به تاق پنکه ای رایج بوده است بر خلاف گوتیک فرانسه کلیسا در بافت متراکم شهری واقع نشده و در فضایی باز و چمن زار استقرار یافته است .
معماری گوتیک آلمان از حدود سال 1250 م رواج یافت. در این کشور ، ساختن کلیسای تالاری شکل به عنوان زیر سبک گوتیک فراگیر میشود . در این گونه کلیسا که دارای شبستان و راهروهایی هم ارتفاع اند از فضایی سیال و گسترده که چون سایه بانی غول پیکر بازدیدکننده را در بر میگیرد بهره برده شده.کلیسای سنت الیزابت در شهر ماربورگ ( 1283) از زیر سبک تالاری و عمودی بدون پشت بندمعلق و آرایه های ساده برخوردار میباشد.
در ایتالیا به سبب اقلیم گرم و آفتابی ، ابعاد پنجره های کلیسا ی گوتیک ایتالیایی کوچکتر از سایر کشورهای اروپایی است.
کلیسای فلورانس توسط آرنو لفودی کامبیو طراحی و آغاز شد . نمای این کلیسای غول آسا به شیوه ی تسکان با شکلهای هندسی تزیین یافته ، بدون پشت بند معلق و بدون پنجره های زیاد زیر گنبد است. ارتفاع آن از هم نوع های اروپایی کمتر و چسبیده به زمین است .اساساً در ایتالیا برج مستقل و جدای از بنای اصلی ساخته می شود . مربع تقاطع این کلیسا و گنبد غول آسای آن در سده ی 14 از نو طراحی شد.
کلیسای فلورانس


کاخ مردم در شهر سینا (1309) و کاخ دو گانه در شهر ونیز (1438) از دستازردهای گوتیک ایتالیا به شمار میرود.
کاخ دوژ در میدان سن مارکو شهر ونیز و قصر ویکو در فلورانس به سبک شعله آسا ساخته شدند .
کلیسای جامع میلان بزرگترین کلیسای گوتیک ساخته شده در ایتالیاست ( 1386 ) نمای با شکوه این کلیسا نمادی از در آمیختگی آشفته عناصر گوتیک با عناصر کلاسیک است و در نماد مقام فرو پاشی سبک گوتیک بر جای مانده است.
کلیسای جامع میلان








با سلام به شما بازدیدکننده ی عزیز، مسلماً در مطالب این وبلاگ اشکالات و ایراداتی وارد است پس تقاضامندم عذر مرا در این مورد پذیرا باشید .